МОДЕЛІ МОБІЛЬНОГО НАВЧАННЯ: ВІТЧИЗНЯНИЙ І ЗАКОРДОННИЙ ДОСВІД
DOI:
https://doi.org/10.28925/2414-0325.2026.206Ключові слова:
FRAME-модель, M-Learning, SMILE, дистанційна освіта, інтегрована модель, мобільне навчання, педагогічні технології, цифрова трансформаціяАнотація
У статті розглядається трансформація освітнього простору під впливом мобільних технологій, що в сучасних умовах (пандемія, воєнний стан, глобальна цифрова трансформація) перетворилися з допоміжних засобів на основний інструмент забезпечення безперервності навчання. Актуальність дослідження зумовлена необхідністю систематизації розрізнених моделей мобільного навчання (M-Learning) для створення удосконаленого методологічного підходу реалізації технології в закладах освіти.
Метою роботи є порівняльний аналіз ключових вітчизняних та закордонних моделей мобільного навчання, виявлення їхніх структурних особливостей та розроблення на цій основі узагальненої інтегрованої моделі, адаптованої до сучасних викликів освіти.
У ході дослідження використано методи теоретичного аналізу наукових джерел та моделювання для створення авторської інтегрованої моделі мобільного навчання, систематизацію та класифікацію існуючих концептуальних схем і моделей. Проаналізовано фундаментальні закордонні підходи, що розкривають синергію пристрою, учня та соціального середовища. Досліджено трирівневу систему оцінювання, що дозволяє вимірювати ефективність навчання на мікрорівні, мезо- та макро-. Виокремлено систему SMILE (Stanford Mobile Inquiry-based Learning Environment) як приклад успішної реалізації дослідницького навчання. У вітчизняному сегменті виокремлено еволюцію поглядів: від перших моделей для шкільної освіти до сучасних рішень в умовах дистанційного навчання. На основі синтезу цих підходів у статті представлено узагальнену авторську інтегровану модель мобільного навчання, що інтегрує закордонні оцінювальні рамки з практичним досвідом впровадження M-Learning в українських закладах освіти і дозволяє мінімізувати ризики цифрової нерівності та підвищити рівень залученості здобувачів. Вона поєднує чотири ключові складники: технологічний, (характеристики пристроїв), педагогічний дизайн (структура контенту), психолого-когнітивний та цифрову екосистему взаємодії. Модель враховує чинник адаптивності контенту та неперервність зворотного зв'язку. Доведено, що ефективність мобільного навчання залежить не від кількості гаджетів, а від глибини їх інтеграції в педагогічну систему.
Завантаження
Посилання
OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume II): Learning during – and from – disruption. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/a97db61c-en
UNESCO (2023). Global Education Monitoring Report 2023: Technology in education: A tool on whose terms? Paris: UNESCO. https://doi.org/10.54676/UZQV8501
Koole, M. (2009). A model for framing mobile learning. In M. Ally (Ed.), Mobile learning: Transforming the delivery of education and training (pp. 25-47). Athabasca University Press. https://www.aupress.ca/books/120155-mobile-learning/
Hniedkova, O., & Lyakutin, V. (2015). Designing a mobile learning model in the distance learning system “Kherson Virtual University”. Informatsiyni tekhnolohiyi v osviti, 24, 107-118. https://doi.org/10.14308/ite000554/ (in Ukrainian).
Semerikov, S., Teplytsʹkyy, I., & Polishchuk, O. (2008). The model of mobile learning in middle and high school. Teoriya ta metodyka navchannya matematyky, fizyky, informatyky, 7(3), 158-165. https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/107037/ (in Ukrainian).
Buhaychuk, K. (2012). Mobile learning: Essence and implementation models in the educational process of higher education institutions of the Ministry of Internal Affairs of Ukraine. Information Technologies and Learning Tools, 27(1). https://doi.org/10.33407/itlt.v27i1.619 (in Ukrainian).
Bondarenko, L., et al. (2022). Mobile learning implementation in the process of ecologists training. Journal of Physics: Conference Series, 2288(1), 012015. https://doi.org/10.32846/2306-9716/2022.eco.5-44.44
Tkachuk, S., Melʹnyk, O., & Voroshylov, S. (2023). Implementation of mobile learning technologies in the distance education system. Collection of Scientific Papers of Uman State Pedagogical University, 1, 72-78. https://doi.org/10.31499/2307-4906.1.2023.276939 (in Ukrainian).
Hsu, Y.-C., & Ching, Y.-H. (2015). A review of models and frameworks for mobile learning. British Journal of Educational Technology, 46(2), 242-280. https://doi.org/10.21432/T2V616
Alrasheedi, M., Capretz, L., & Raza, A. (2015). A Systematic Literature Review of the Critical Factors for Success of Mobile Learning in Higher Education. Journal of Educational Computing Research, 52(2). https://doi.org/10.1177/0735633115571928
Models for Interdisciplinary Mobile Learning: Delivering Information to Students (2011). Monograph, ed. by A. Kitchenham. Hershey, PA: IGI Global, 354. https://ndl.ethernet.edu.et/bitstream/123456789/27841/1/14..pdf
Naveed, Q., Choudhary, H., et. al. (2023). Mobile Learning in Higher Education: A Systematic Literature Review. Sustainability. 15(18). 13566. https://doi.org/10.3390/su151813566
Cong, L., & Ironsi, C. (2025). Integrating mobile learning and problem-based learning in improving students action competence in problem-solving and critical thinking skills. Humanit Soc Sci Commun, 12, 1238. https://doi.org/10.1057/s41599-025-05397-4
Sulisworo, D., Maryani, I., Mastul, A.-R. H., & Kusumaningtyas, D. (2024). Incorporating gamified elements into mobile learning to enhance critical thinking skills. Jurnal Pendidikan Progresif, 14(1), 237-248. https://doi.org/10.23960/jpp.v14.i1.202418
Sharples, M., Taylor, J., & Vavoula, G. (2010). A Theory of Learning for the Mobile Age. In: Bachmair, B. (eds) Medienbildung in neuen Kulturräumen. VS Verlag für Sozialwissenschaften. 87-99. https://doi.org/10.1007/978-3-531-92133-4_6
Traxler, J. (2009). Learning in a Mobile Age. International Journal of Mobile and Blended Learning (IJMBL), 1(1), 1-12. https://doi.org/10.4018/jmbl.2009010101
Wei, Y., & So, H.-J. (2012). A three-level evaluation framework for a systematic review of contextual mobile learning. In Proceedings of the IADIS International Conference Mobile Learning, 151-158. https://ceur-ws.org/Vol-955/papers/paper_55.pdf
Kim, P., Buckner, E. & Kim, H. (2012). A comparative analysis of a game-based mobile learning model in low-socioeconomic communities of India. International Journal of Educational Development, 32(2), 329-340. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2011.05.008
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Світлана Литвинова

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.






1.jpg)





